به نام خدا

طرح توجیهی بسته بندی میوه

هدف از ایجاد طرح بسته بندی میوه ارائه بهداشتی و مناسب انواع میوه هاست به نحوه ای که علاوه بر جذب مشتری و تمایل بازار کمک شایانی به ماندگاری میوه می نماید.

مواد زیستی (biological materials) که بیشتر مواد غذایی از آن مشتق می شوند در صورت وجود فرصت کافی، بویژه وقتی که در شرایط نا مطلوب قرار گیرند، فاسد می شوند. فساد در اصل ناشی از تخریب میکربی و یا واکنشهای شیمیایی است که موجب تغییراتی در محصول می شود و ممکن است کیفیت آن را کاهش داده و خطر بالقوه ای برای سلامتی گردد و سرانجام به زیان اقتصادی قابل توجهی منتهی شود. یکی از راهکارهای مهم در به حداقل رساندن فساد مواد غذایی، استفاده از بسته بندی صحیح و متناسب با محصول در تمامی مراحل تولید ماده غذایی است. در حقیقت بسته بندی نظام بهم پیوسته ای از آماده سازی کالا برای حمل و نقل، توزیع، نگهداری، فروش و مصرف نهایی آن می باشد. در جایی که روشهای بسته بندی ضعیف باشد یا وجود نداشته باشد، مقادیر زیادی از غذا و کالاهای دیگر از بین خواهد رفت. اگر سطح بسته بندی (چه کمی و چه کیفی) افزایش یابد، اتلاف غذا کمتر خواهد بود. علاوه بر این، هر بسته بندی اصولی، جذاب و قابل رقابت در بازار، ارزش افزوده قابل توجهی در پی خواهد داشت. چرا که بسته بندی قابل رقابت با دیگر کشورها، باعث حضور موفق در بازار جهانی خواهد بود و به تامین منافع ملی کشور کمک خواهد کرد و حضور نداشتن در بازارهای جهانی و انزواطلبی تهدیدی برای امنیت کشور و نوسازی اقتصادی خواهد بود.

سورتینگ میوه

سورتینگ (Sorting) اصطلاحی به معنای درجه بندی و دسته بندی محصولات است. در واقع، سورتینگ محصولات کشاورزی به درجه بندی انواع میوه ها و سایر محصولات کشاورزی براساس اندازه، رنگ، شکل ظاهری و سایر عوامل و جداسازی ناخالصی ها، میوه ها و محصولات خراب و فاسد شده اطلاق می شود.

در بیشتر موارد، سورتینگ، مقدمه ای برای بسته بندی محصول کشاورزی است؛ ضمن اینکه در بازارهای میوه و تره بار جوامع مدرن، به طور تقریبی تمامی میوه ها و سبزی ها به صورت سورت و لیبل گذاری شده عرضه می شوند و این امر سبب تشخیص آسان تر کیفیت محصول توسط مشتری شده و توزیع و عرضه منظم تری را به دنبال خواهد داشت.

بسته  بندی اولیه : عبارتست از بسته بندی ابتدائی که فرآورده ها را در برابر آسیبهای احتمالی که ممکن است سبب فساد آنها شود حفظ می کند و عرضه مستقیم میوه و سبزی را به شکل مناسبی تسهیل می  نماید.

مواد بسته بندی : موادی که در بسته بندی اولیه بکار می  رود باید با استانداردهای ملی ایران مربوط به بهداشت و تندرستی جامعه مطابقت داشته باشد و باید به گونه  ای باشد که نگهداری درست و کامل از کالا در برابر هرگونه آسیب و خرابی طی مراحل نگهداری و ترابری تأمین نماید.

مواد زیر می  تواند برای بسته  بندی اولیه مورد استفاده قرار گیرد:

– پوشش  های پلاستیکی و کیسه های کاغذی قابل حمل . (پوششهای پلاستیکی و کیسه  های کاغذی همانند بشقابهای پلاستیکی می  باشند.)

کیسه  های توری قابل حمل با کیسه  های توری و کیسه  هایی از جنس پلاستیک  ، ویسکوز، الیاف بافته شده یا ترکیبی از این مواد.

– سینی  ها یا جعبه  ها (جعبه  ها با ارتفاع بیش از  ۲۵ میلی  متر) ساخته شده از مقوای ضخیم  ، خمیر کاغذ، خمیر پلاستیک یا چوب با کف صاف یا شکل داده شده باشد.

مواد بسته  بندی می  تواند متناسب با شکل میوه فرم داشته و رنگ آن مخصوص میوه باشد. (مانند فویل که باید شفاف باشد، خیارها ممکن است در بسته های سبز رنگ بسته  بندی شوند.) به شرط آنکه هرگونه عیب چشمی در محصول چه در طرح  ، رنگ  ، اندازه سوراخ و غیره را نپوشاند.

روش های بسته بندی

هنگامی که فرآورده ای بسته  بندی اولیه شده است  ، تمام یا بخشی از آن پوشیده می  شود به گونه  ای که بدون باز کردن یا تغییر قابل توجه در آن  ، نمی  توان در کمیت آن تغییری داد.

بسته  بندی اولیه از بسته و فرآورده  ای که در آن قرار گرفته و برای فروش عرضه می  شود تشکیل شده است .

روشهای اصلی بسته  بندی اولیه در بندهای زیر شرح داده شده است .

روش الف – کاربرد مستقیم پوشش انقباضی یا کشیده شده : این روش بطور کلی برای بسته بندی یک  عدد میوه یا یک سبزی در حجم بزرگ (مانند مرکبات ،خیارهای گلخانه أی ،کاهو و کلم پیچ ) کاربرد دارد.

روش ب- کاربرد یک نوار پوششی در یک سینی یا جعبه : این روش  ، به ویژه برای میوه  ها و سبزیها در حجم کوچک کاربرد دارد. هر بسته دربر گیرنده چندین واحد میوه یا سبزی خواهد بود.

در این روش  ، از یک سینی یا جعبه که دور آن با پوششی مناسب (معمولا پوشش انقباضی ) پیچیده شده است بهره  گیری می  شود.

این نوار بعد از شکل گرفتن بسته  بندی در جهت درازی سینی یا جعبه برای بستن شکافها، روی وجوه کوتاهتر برای گردش هوا قرار داده شده است . بنابراین  ، این نوع بسته  بندی اولیه به ویژه برای میوه  ها و سبزیهایی که میزان از دست دادن رطوبت در آنها بوسیله تبخیر زیاد است کاربرد دارد. (چون که رطوبت نسبی زیاد هوا ممکن است سرعت رشد آلودگیهای میکربی را افزایش دهد.)

پوشش بسته باید به گونه  ای باشد که باز کردن آن بدون صدمه دیدن پوشش امکان نداشته باشد. این پوشش بسته با بهره  گیری از گرمادهی به موازات درازی ظرف (سینی یا جعبه ) بسته می  شود. در این بسته  بندی وزن محتویات معمولا نباید از  ۱ کیلوگرم بیشتر شود.

روش پ – کاربرد پوشش درباره سینی یا جعبه برای تشکیل یک بسته کامل : این روش نیز برای میوه  های کوچک و سبزیهای کم حجم کاربرد دارد. بسته  ای که تشکیل می  شود شامل چند مورد فرآورده است . از پوششهای قابل نفوذ بخار آب استفاده می  شود. (برای مثال فیلم پلی وینیل کلراید با یک لایه مقاوم ضد شبنم یا بدون آن .)

پهنای پوششهای انقباضی تک محوری باید به اندازه یا کمی پهن  تر از بزرگترین بعد (درازی ) جعبه یا سینی باشد. پوششهای دو محوری باید پهن  تر از بزرگترین بعد جعبه یا سینی باشد به گونه  ای که از جمع شدن پوشش  ، تشکیل یک پوشش بر روی دیوارهای کوتاهتر جعبه یا سینی را بدهد.

پوششهای کشیده شده معمولا با گرما اتصال داده می شوند و بموازات بعد بلندتر جعبه یا سینی هستند. این پوششها معمولا شکل ته جعبه را بخود می  گیرد.

روش ت – روش بسته  بندی اولیه در کیسه  های توری استوانه  ای شکل : این روش بطور کلی برای میوه  ها و سبزیهای کوچک که نسبت به آسیبهای مکانیکی حساس نیستند استفاده می  شود. این بسته  ها موارد متعددی را شامل می  شود. این کیسه قبل از پر شدن بسته از یک طرف بسته می  شود و طرف دیگر آن بعد از پر شدن بسته می  شود و به شکل یک کیسه بسته شده در می  آید. وقتی از کیسه  هایی که افزایش قطر پیدا می  کنند استفاده شود لازم است که پر کردن آنها به گونه  ای انجام شود که نسبت درازای نهایی به قطر نهایی آن از نسبت  ۳ به ۱ بیشتر نشود.

این کیسه  ها معمولا برای محصولاتی که شکل کروی دارند (مانند مرکبات  ، پیاز و سیب  زمینی ) استفاده می  شوند. وزن محتوای کیسه  ها معمولا بین  ۱ تا  ۳ کیلوگرم است .

روش ث – روش بسته  بندی اولیه در کیسه  های توری : شرایط و کاربرد آن همانند روش ت است . ته کیسه  ها را یا بلافاصله قبل از بسته  بندی می  بندند یا از پیش بوسیله سازنده کیسه  های توری بسته شده است . دومین بستن بعد از پر شدن کیسه توری انجام می  شود. وزن محتوا معمولا بین  ۱ تا  ۳ کیلوگرم است . این روش همچنین برای بسته  هایی با گنجایش زیاد، بعضی اوقات برای محصول تا وزن  ۱۵ کیلوگرم (بویژه در مورد سیب  زمینی و پیاز) به کار می  رود.

روش ج – روش بسته  بندی اولیه در پوشش پلاستیکی و کیسه  های کاغذی : شرایط و کاربرد آن همانند روش  های ت و ث می  باشد. وزن محتوای بسته نباید بیش از  ۲ کیلوگرم باشد. کیسه  ها ممکن است سوراخ باشند. پوشش کیسه  ها می  تواند بعد از بسته شدن انقباض پیدا نماید.

روش چ – روش بسته  بندی اولیه در پوششهای پلاستیکی و کیسه  های کاغذی یا کیسه  های توری کاربرد این روش همانند سیستم ت می  باشد.

ته و پهلوی بسته  ، یا از سوی سازنده بسته  بندی و یا از سوی بسته  بندی کننده از نیم لوله قبل از اینکه بسته پر شود، بسته شده است . بعد از پر شدن کیسه  ، به دهانه بالایی آن یک قطعه وصل شده و به آن اضافه می  شود که برای حمل بسته می  باشد.

کیسه  های قابل حمل را می  توان در تمام سطح یا  ۳/۱ بالای آن سوراخ کرد بطوری که در سطحی که مساحت ۱۰۰ میلی  متر در  ۱۰۰ میلی  متر تعداد  ۵ سوراخ به قطر  ۵ میلی  متر وجود داشته باشد. وزن محتوای بسته معمولا بین  ۲ تا ۳ کیلوگرم است .

روش ح – بسته  بندی اولیه در جعبه ها : برخلاف سایر روشهای نوشته شده  ، بسته  بندی اولیه در جعبه  های تاشو با دست انجام می  شود. این نوع بسته  بندی بطور کلی در زمان برداشت برای میوه  های گران قیمت یا برای فرآورده  هایی که به آسیبهای مکانیکی حساس هستند (مانند گیلاس ، آلبالو، توت فرنگی و تمشک ) استفاده می  شود. این بسته  ها را پس از پر کردن می  توان مستقیم در بسته  بندی  های نهایی برای ترابری آن قرار داد.

طرح توجیهی بسته بندی میوه

۵۶صفحه

۳۰۰۰تومان